در نخستین تقابل ایران و ازبکستان در بازیهای آسیایی ۱۹۹۸ بانکوک، تیم ملی ایران با درخشش علی دایی و پیروزی ۴ بر صفر از سد این تیم گذشت و در نهایت قهرمان مسابقات شد. سالها بعد، ازبکستان به یکی از حریفان پرتکرار ایران در رقابتهای انتخابی جام جهانی و همچنین دیدارهای دوستانه تبدیل شد.
در دوران حضور کارلوس کیروش روی نیمکت تیم ملی، ازبکستان برای ایران به حریفی آشنا تبدیل شده بود؛ تیمی که ایران در دیدارهای مختلف برابر آن به پیروزی میرسید. کیروش در کنار نتیجهگیری، به دنبال ایجاد تغییر نسل در تیم ملی نیز بود و بازی با رقبای آشنا و قابل پیشبینی، بخشی از مسیر آمادهسازی بازیکنان جوان محسوب میشد.
این روند اما در سالهای اخیر تغییر کرده است. ازبکستان که در دوره نخست مسابقات کافا در فینال برابر ایران شکست خورده بود، در فینال دوره دوم پس از اخراج آریا یوسفی، در شرایطی که ایران بیش از ۱۲۰ دقیقه ۱۰ نفره بازی میکرد، با گل دقایق پایانی وقتهای اضافه به پیروزی رسید. این تیم سپس در فینال تورنمنت چهار جانبه العین نیز در ضربات پنالتی برابر ایران به برتری رسید.
پیروزیهای متوالی، بهتدریج اعتمادبهنفس ازبکستان را در تقابل با ایران افزایش داد؛ روندی که با شکست سنگینتر ایران در یکی از دیدارهای اخیر به نقطه تازهای رسید. ازبکستان این بار در شرایطی متفاوت از دیدارهای قبلی، موفق شد سه بار دروازه ایران را باز کند و برتری قابل توجهی به دست آورد.
این تغییر فقط به نتایج مستقیم دو تیم محدود نمیشود. وقتی یک رقیب سنتی چند بار مقابل تیمی قدرتمندتر به پیروزی میرسد، تصویری که از آن تیم در ذهن سایر رقبا شکل میگیرد نیز تغییر میکند. تیمهایی که پیشتر با هدف کاهش اختلاف گل یا کسب یک نتیجه قابل قبول مقابل ایران قرار میگرفتند، حالا ممکن است با اعتمادبهنفس بیشتری برای پیروزی وارد زمین شوند.
در چنین شرایطی، مسئله فقط شکست مقابل ازبکستان نیست؛ بحث بر سر جایگاه روانی تیم ملی ایران در فوتبال آسیاست. ازبکستان در سالهای اخیر نشان داده که میتوان با شناخت نقاط ضعف ایران و استفاده از آنها، نتیجه گرفت و این موضوع میتواند برای سایر رقبا نیز قابل استفاده باشد.
همزمان، مقایسه عملکرد نسلهای مختلف تیم ملی و شیوه آمادهسازی آنها نیز دوباره مورد توجه قرار گرفته است. تیم ملیای که در سالهای گذشته با مجموعهای از بازیکنان جوان و باتجربه شکل گرفت و در چند دوره متوالی به جام جهانی رسید، حالا در مقطعی قرار دارد که حفظ ساختار، ایجاد تغییر نسل و آمادهسازی مناسب برای رقابتهای آینده اهمیت زیادی پیدا کرده است.
شکستهای اخیر ایران مقابل ازبکستان، فارغ از اختلاف نظرها درباره کادر فنی و سیاستهای فدراسیون فوتبال، یک هشدار روشن درباره تغییر موازنه در فوتبال منطقه است؛ ازبکستان دیگر همان رقیبی نیست که سالها مقابل ایران بازنده باشد و تکرار این نتایج میتواند اعتمادبهنفس بیشتری به این تیم و سایر رقبا بدهد.
اکنون پرسش اصلی درباره گذشته نیست؛ مسئله این است که تیم ملی ایران چگونه میخواهد دوباره جایگاه خود را در تقابل با رقبای مستقیم آسیایی تثبیت کند.
نظر شما